☔ Wysoko Wrażliwe Dziecko Forum

W dzisiejszym odcinku kontynuuje. temat High Need Babies czyli dzieci wysoko wrażliwych. Dowiesz się:📌 Jakie wyzwania niesie za sobą wychowywanie dziecka wy Nie należy walczyć z zachowaniami wynikającymi z bycia high need baby czy dzieckiem wysoko wrażliwym, ale akceptować je i pomóc dziecku jak najlepiej wykorzystać swój potencjał w dalszym życiu i rozwoju. Źródła: Aron E., Wysoko wrażliwe dziecko. Jak je zrozumieć i pomóc mu żyć w przytłaczającym świecie? Czy wysoko wrażliwi rodzice są narażeni na wypalenie rodzicielskie? Jedno jest pewne przed wysoko wrażliwymi osobami staje wiele wyzwań, a jednym z nich jest wychowanie dzieci. Rodzicielstwo bywa samo w sobie ogromnie obciążające, co dodatkowo wzmaga u osób wysoko wrażliwych niepewność co do tego, czy podołają temu wyzwaniu. Warto jednak podkreślić, że wysoka wrażliwość nie jest zaburzeniem, ale jeśli wysoko wrażliwe dziecko wzrasta w środowisku, które tę cechę uznaje za defekt, to w istocie prawdopodobieństwo odczuwania lęku, zaniżonego poczucia własnej wartości, a nawet depresji wzrasta. Czy Twoje dziecko jest wysoko wrażliwe? Okazuje się, że szansa na to, by Twoje dziecko było wysoko wrażliwe, jest względnie wysoka, bo sięga aż 15-20%! Mowa tu więc o co siódmym, a być może nawet co piątym człowieku. Jak w takim razie możemy rozpoznać wysoko wrażliwe dziecko? Elaine Aron wyróżniła cztery najważniejsze cechy. Możesz zostawić napiwek. Dzieci wysoko wrażliwe potrzebują jeszcze więcej uwagi i zrozumienia niż ich rówieśnicy. Poznaj 7 zasad, dzięki którym wychowanie dziecka WWO może być łatwiejsze. Pamiętaj, by zadbać nie tylko o swoje dziecko, ale również o siebie i swoje emocje. Wspomniana E. Aron sporządziła test do oceny wrażliwości zarówno osoby dorosłej, jak i dziecka. Znajdziecie je w jej książkach o wysokiej wrażliwości (m.in. Wysoko wrażliwi, jak funkcjonować w świecie, który nas przytłacza; Wysoko wrażliwe dziecko, Wysoko wrażliwi rodzice). Ale testy te są też dostępne w wielu miejscach w Jak wychować dziecko na zdrowego psychicznie dorosłego. Rozpoznaj zaburzenia osobowości i wspieraj rozwój dziecka. Dziecko wysoko wrażliwe. Jak je mądrze Wśród wysoko wrażliwych osób 70% to introwertycy, ale pozostałe 30% to ekstrawertycy. Kim więc jest dziecko wysoko wrażliwe? Co to znaczy, że dziecko ma wysoką wrażliwość emocjonalną? Szybko płacze, gdy ktoś zrani jego uczucia. Martwi się bardziej niż jego rówieśnicy. Cieszy i jest radosne „całym sobą”. WYSOKO WRAŻLIWE DZIECKO Diagnoza i wspieranie rozwoju na podstawie książki prof. Elaine Aron „Wysoko wrażliwe dziecko. Jak je zrozumieć i pomóc mu żyć w przytłaczającym świecie”. Opracowanie Eliza Kapica-Kot psycholog z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 2 w Lublinie np. żeby dziecko zachowywało się tak samo jak rówieśnicy). Proponujemy Ci zestaw scenariuszy, które możesz wykorzystać w pracy z klasą. Są one szczególnie pomocne w tworzeniu warunków do rozwoju dzieci wysoko wrażliwych. Zostały jednak zaprojektowane tak, że każde dziecko ma szansę rozwinąć swoje umiejętności życiowe Na pewno znasz osobę, która jest bardzo emocjonalna. Łatwo się wzrusza, bardzo szybko denerwuje i analizuje wszystko, co możliwe. Taka osoba ma w sobie bardzo dużo empatii i potrafi rozpoznawać samopoczucie innych. Być może sama taka jesteś. O człowieku, który właśnie tak się zachowuje, mówi się, że jest wysoko wrażliwy. I, z czego mało ludzi O82x. W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody, uprzejmie prosimy o dokonanie stosownych zmian w ustawieniach przeglądarki internetowej. Polityka Prywatności CEiR PROMYCZEK (link)Zgoda Wysoko wrażliwe dziecko: jak je zrozumieć i pomóc mu żyć w przytłaczającym świecie? Tytuł oryginalny:Highly sensitive childhelping our children thrive when the world overwhelms them, Autor:Elaine N. Aron Tłumacz:Anna Sawicka-Chrapkowicz Wydawca:Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne (2017-2022) ISBN:978-83-7489-705-1, 978-83-7489-712-9978-83-7489-900-0 Autotagi:drukksiążkipodręcznikiporadniki Wysoko wrażliwe dzieci stanowią od piętnastu do dwudziestu procent wszystkich dzieci. Urodziły się z bardzo czułym i szybko reagującym układem nerwowym, co ma zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje. Takie dzieci cechują się kreatywnością, intuicją, zaskakującą mądrością i empatią, ale jednocześnie niezwykle łatwo je przytłoczyć nadmiarem bodźców, nagłymi zmianami, krytyką bądź nieszczęściami innych. W zależności od temperamentu niektóre wysoko wrażliwe dzieci są aktywne, emocjonalne i wymagające, inne zaś są spokojne i skryte oraz nie sprawiają większych problemów wychowawczych. Wszystkie jednak muszą być wychowywane ze zrozumieniem, aby mogły poznać swoją wyjątkowość i nauczyć się czerpać z niej korzyści w dorosłym życiu. Niestety błędy wychowawcze dorosłych - wynikające z niezrozumienia i niewiedzy - łatwo mogą doprowadzić do wielu poważnych i negatywnych skutków, z którymi dziecku będzie niezwykle trudno sobie poradzić. Z takimi sytuacjami bardzo często spotykała się w swojej pracy Elaine Aron i dlatego - jako wybitna specjalistka i pionierka tej dziedziny - napisała praktyczny poradnik, który pomoże rodzicom, nauczycielom i opiekunom: zrozumieć wysoko wrażliwe dziecko i jego potrzeby; poradzić sobie z wyzwaniami związanymi z wychowywaniem takiego dziecka; wprowadzić w życie cztery podstawowe zasady mądrego i skutecznego rodzicielstwa; pomóc wysoko wrażliwemu dziecku funkcjonować w mało wrażliwym, a bardzo przytłaczającym świecie; zadbać o to, by nauka i kontakty z rówieśnikami sprawiały dziecku radość, a nie stanowiły źródło stresu; przystosować dziecko do zmian i radzenia sobie z nadmiernym pobudzeniem; uświadomić dziecku, że wysoka wrażliwość jest darem, a nie ograniczeniem; wychować dziecko na szczęśliwego, zdrowego i silnego - wysoko wrażliwego - dorosłego. [Gdańskie Wydaw. Psychologiczne 2022] Więcej... Nikt jeszcze nie obserwuje nowych wątków na tym forum. to portal, którego sercem jest olbrzymi katalog biblioteczny, zawierający setki tysięcy książek zgromadzonych w krakowskich bibliotekach miejskich. To miejsce promocji wydarzeń literackich i integracji społeczności skupionej wokół działań czytelniczych. Miejsce, w którym możemy szukać, rezerwować, recenzować, polecać i oceniać książki. To społeczność ludzi, którzy kochają czytać i dyskutować o literaturze. Uprzejmie informujemy, że nasz portal zapisuje dane w pamięci Państwa przeglądarki internetowej, przy pomocy tzw. plików cookies i pokrewnych technologii. Więcej informacji o zbieranych danych znajdą Państwo w Polityce prywatności. W każdym momencie istnieje możliwość zablokowania lub usunięcia tych danych poprzez odpowiednie funkcje przeglądarki internetowej. WWO, czyli wysoko wrażliwe osoby, przeżywają wszystko bardziej. Są bardziej empatyczne, mocniej odczuwają stres, silniej reagują na sztukę, a nawet głębiej śnią. Dzieje się tak, ponieważ ich układ nerwowy mocniej przetwarza bodźcie i silniej na nie reaguje. Jak funkcjonuje WWO? Jak taką osobę rozpoznać? spis treści 1. Co to jest WWO? 2. Cechy WWO 3. Jak rozpoznać WWO? 4. Jak funkcjonuje osoba WWO? rozwiń 1. Co to jest WWO? WWO, czyli Wysoko Wrażliwe Osoby (inaczej HSP – highly sensitive people), stanowią nawet 20 procent populacji. Funkcjonujące w odniesieniu do nich pojęcie zostało wprowadzone przez Elaine N. Aron, autorkę książki „Wysoko wrażliwi”. Zobacz film: "#dziejesienazywo: Psychoterapia par - razem czy osobno?" Wysoka wrażliwość nie jest nieprawidłowością czy zaburzeniem. Wynika z innej budowy mózgu i jest warunkowana genetycznie. U osób WWO układ nerwowy mocniej przetwarza bodźcie i silniej na nie reaguje. Ma to swoje konsekwencje. 2. Cechy WWO Osoby wysoko wrażliwe są bardziej czułe na bodźce i doświadczenia, wyróżniają się większą reaktywnością emocjonalną, fizyczną i sensoryczną oraz rozbudowanym życiem wewnętrznym. Co to oznacza? Specjaliści wysoką wrażliwość opisują za pomocą akronimu DOES. Ten obejmuje cztery kluczowe aspekty zachowania: D (depth of processing): głębia przetwarzania, O (overstimulation): przestymulowanie, E (emotional reactivity and empathy): reaktywność emocjonalna i empatia, S (sensing the subtle): wyczuwanie subtelności. Co to znaczy? WWO mają skłonność do głębokiego i intensywnego przetwarzania informacji, analizowania różnych aspektów i niusansów życiowych (i to nie tylko przed podjęciem decyzji lub przystąpieniem do działania). Nieustannie przeżywają w głowie różne sytuacje, rozkładając je na czynniki pierwsze. Rozważają także różne możliwości i kreują plany, także alternatywne czy awaryjne. Cechują się umiejętnością czytania między wierszami i błyskawicznego łączenia faktów. WWO wyróżnia także dokuczliwa tendencja do stosunkowo szybkiego przebodźcowania, czyli przestymulowania i przesytu bodźcami, co prowadzi do obciążenia układu nerwowego i wywołuje poczucie zmęczenia. Typowe dla WWO są silnie przeżywane reakcje emocjonalne, ale i empatia. Są również wyjątkowo wrażliwe na nawet subtelne sygnały wysyłane przez inne osoby (np. mowa ciała, ton głosu, spojrzenie, mimika). Potrafią współ-odczuwać. 3. Jak rozpoznać WWO? DOES to nie jedyne cechy szczególne WWO. Jak rozpoznać taką osobę? Zwykle osoba wysoko wrażliwa jest: szczególnie wrażliwa na sztukę i piękno, bardzo spostrzegawcza, wyczulona na szczegóły. Ma zdolność ich dostrzegania, zapamiętywania i analizowania, wrażliwa na krzywdę, ból, cierpienie i potrzeby innych – tak ludzi, jak i zwierząt, nieufna, ostrożna w kontaktach. Czuje niechęć do powierzchownych relacji i small talków. Cechuje ją nadmierna emocjonalność w sytuacjach społecznych, przywiązana do bliskich i przyjaciół. Buduje bardzo silne i trwałe relacje, chłonna jak gąbka: chłonie nastroje otaczających ją ludzi, jest wrażliwa na zmiany nastroju czy nastawienia, posiada umiejętność określenia cudzych emocji, podatna na stres, przytłoczenie i wyczerpanie emocjonalne. Ma fizyczne lub emocjonalne poczucie wycieńczenia po spotkaniach z różnymi ludźmi, rozważna: dość długo podejmuje decyzje, nie lubi zmian i niespodzianek. Ma trudność z przystosowaniem się do nowych okoliczności, sumienna, rzetelna i dokładność w działaniu, jednocześnie kreatywna. Często działa intuicyjnie, refleksyjna. Często doskwiera jej lęk o bliskich i poczucie, że życie jest przytłaczające. Wszelkie życiowe sytuacje budzą w niej uczucia znacznie silniejsze niż u innych ludzi, domatorem. Lubi spędzać czas w samotności, w domowym zaciszu, w ciszy. 4. Jak funkcjonuje osoba WWO? Ludzie wysoko wrażliwi są pełni emocji, bodźców, doznań, refleksji, wrażeń. Można powiedzieć, że widzą więcej, czują bardziej, przeżywają znacznie intensywniej. Ma to swoje plusy, ale i sporo minusów. Osoba wysoko wrażliwa bowiem: nie radzi sobie dobrze z dużą ilością bodźców. Te ją męczą i odbierają energię, wywołują symptomy somatyczne (np. bóle głowy, pleców, karku, problemy gastrologiczne), ma dużą potrzebę spokoju. Najlepiej czuje się w domu, na wsi, w lesie czy przedmieściach, nie lubi znajdować się w centrum uwagi. To wywołuje w niej napięcie i stres. Bardzo często towarzyszy jej nieśmiałość i wycofanie (tak dorośli, jak i dzieci wysoko wrażliwe), silnie odczuwa nie tylko emocje, ale i potrzeby, także te najbardziej pierwotne jak głód. Ten wywołuje frustrację i brak skupienia, podatna na stres. Ten wywołuje nie tylko trudna sytuacja, ale i chaos, dynamika i szybkie tempo działań. To dlatego WWO nie lubi pracować pod presją czasu. Ma problem z wykonywaniem kilku czynności jednocześnie. Wysoka wrażliwość może być zarówno błogosławieństwem, jak i przekleństwem. Jakie są rady dla wysoko wrażliwych? Najważniejsza jest samoświadomość (warto się obserwować, ale i np. wykonać WWO test), a także zrozumienie, wyrozumiałość oraz chronienie się przed zbyt silnymi bodźcami oraz niektórymi sytuacjami. Zdecydowanie nie można swojej wrażliwości uznawać za słabość i próbować na siłę się zmieniać. Zobacz też: Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki. polecamy Dziecko wysoko wrażliwe to wyzwanie współczesnej edukacji i współczesnego rodzicielstwa. Naukowe badania pozwalają nam rozumieć więcej i wiedzieć więcej, dzięki czemu to, co przyjmowane było na karb “przesady”, “marudzenia” czy “błędów wychowawczych”, dziś ma swoje biologiczne uzasadnienie i powinno stanowić podstawę do wyboru oddziaływań wychowawczych, jakie kierujemy do naszego dziecka. Dziecko wysoko wrażliwe a świadomość społeczna Wysoko wrażliwe dziecko stanowi fakt. Tak samo jak społeczeństwo potrzebowało czasu, aby zrozumieć, że dysleksja to nie lenistwo, że zaburzenia integracji sensorycznej to nie marudność, tak samo świat – polski parenting i polska pedagogika – potrzebują czasu i bodźca, by zrozumieć, że wysoko wrażliwe dziecko funkcjonuje inaczej. Wymaga od nas dostosowanego działania, by rozwinąć swój potencjał. Boli mnie i porusza, że wysoka wrażliwość bywa tak bardzo niezrozumiana i definiowana jako błąd wychowawczy rodziców lub manipulacja ze strony dziecka. Często dzieciom wysoko wrażliwym przypisuje się skłonności do przesady i dramatyzowania. Często ich płacz, poruszenie i milionowe pytanie pełne niepokoju bywa zignorowane. A to jest fatalny błąd w postępowaniu i zagrożenie dla wysoko wrażliwych dzieci. Co więcej, coraz więcej badań skłania ku ku tezie, że wysoka wrażliwość może być dziedziczona. Co to implikuje? Za kurtyną mamy rodzica, który doświadcza tych samych trudności. Jego wysoka wrażliwość może być wsparciem, ale jego tendencja do przestymulowania czy np. rozdrażnienia – już nie. Dziecko wysoko wrażliwe – cechy E. Aron opisuje cztery główne grupy cech, które wskazują na wysoką wrażliwość dziecka. Określa je akronim DOES. Cechy dziecka wysoko wrażliwego: D (depth of processing) – głębokie przetwarzanie Głębokie przetwarzanie jest niemalże kwintesencją i punktem wyjścia w rozumieniu osób wysoko wrażliwych. Badanie prowadzone przez J. Jagiellowicz pokazały, że wysoka wrażliwość przełamuje bariery wychowania kulturowego. Badanie E. Aron i B. Acevedo udowodniło, że wysoka wrażliwość nie tylko jest częściowo dziedziczona, ale także znajduje swoje odzwierciedlenie w pracy mózgu, co widoczne jest w aktywności mózgu w badaniach fMRI. Co pokazują te badania: Fakty: osoby wysoko wrażliwe w badaniach pokazują większą aktywność mózgu (większy przepływ krwi) w strukturach odpowiedzialnych za empatyzowanie, głębokie przetwarzanie, planowanie działania reakcje są silniejsze zarówno w sytuacjach związanych pozytywnych jak i trudnych emocji (radości, smutku) mechanizmy pamięciowe osób wysoko wrażliwych prezentują tendencję do silniejszego zapamiętywania – mniej bodźców jest ignorowanych, więcej zapamiętywanych i przetwarzanych połączenia mózgowe odpowiedzialne za regulację emocji i bodźców są słabsze, co przekłada się na doświadczanie przestymulowania, przebodźcowania większa aktywność części mózgu zwanej wyspą, która odpowiada za świadome przetwarzanie Przykłady: dziecko na podstawie wskaźnika z przeszłości wyciąga wnioski o teraźniejszości z trudem podejmuje decyzje (rozważa wiele opcji) zadaje pytania wskazujące na głębokie rozważanie tematu posługuje się bogatym słownictwem, zapamiętuje nowe słowa pozwalające opisać mu rzeczywistość analizuje, przetwarza w sposób bardziej złożony mniej ufnie podchodzi do nowych sytuacji, najpierw rozważa je z kilku perspektyw Głębokie przetwarzanie różni się od postawy lękowej. Czym? Wyjaśnia to wystąpienie. Jego pierwsza trasmisja odbędzie się o godzinie 18:00 – dołącz do wydarzenia TUTAJ. O (overstimulation) – łatwość ulegania przestymulowaniu Badania (np. Gerstenberg, 2012) pokazują, że osoby wysoko wrażliwe są zdecydowanie bardziej wyczulone na bodźce płynące z otoczenia. Przekłada się to na szybsze i lepsze wykonanie wybranych zadań, ale także – wyższy poziom stresu! To sprawia, że w pewnym momencie doświadczają przeładowania. Przybiera ono obraz wycofania się, złości, zmęczenia lub frustracjia. Jak przejawia się u dziecka? intensywne przetwarzanie, wrażliwość na nowość powoduje zmęczenie psychiczne i fizyczne przestymulowanie przekłada się to na szybsze zmęczenie, nadmierne pobudzenie lub zestresowanie trudności w zasypianiu, labilność, potrzeba rozładowania emocji, nocne spacery po intensywnym dniu\ frustracje sensoryczne: za zimno, za gorąco, drapiące ubranie, ziarenko piasku w bucie wrażliwość na bodźce społeczne, np. stres przed publicznym wystąpieniem unikanie gier zespołowych unikanie głośnych przyjęć, dużej ilości ludzi. Czy te symptomy przypominają Ci zaburzenia integracji sensorycznej? Jednak – granica między nimi jest znacząca. Jak to różnicować? Opowiadam podczas wystąpienia, którego premiara nastąpi 2022 r. – dołącz do niego TUTAJ. Przykłady: E (emotional reactivity) – reaktywność emocjonalna Przeprowadzone badania wykazują, że silniejsza reakcja w mózgu osób badanych, określanych jako wysoko wrażliwe, pojawia się nie tylko na etapie wstępnego opracowania bodźca, ale także w momencie jego przetwarzania. Jakie reakcje wskazują na zwiększoną reaktywność emocjonalną? Przykłady: silne reakcje na błąd “czytanie w myślach” – wrażliwość na sygnały wysyłane przez inne osoby szybkie wzruszenia wysoki poziom emapatii i współczucia. S (subtle stimuli) – wyczulenie na subtelne bodźce Reaktywność osób wysoko wrażliwych przekłada się nie tylko na ich odpowiedź na bodźce wychwytywane naturalnie przez wszystkich, ale także na zwiększoną czujność w wychwytywaniu subtelnych bodźców z otoczenia. Dziecko wysoko wrażliwe reaguje na drobne sygnały. Przykłady: zauważanie drobnych zmian: w otoczeniu, w wyglądzie osób z otoczenia dziecka dostrzeganie subtelnych sygnałów świadczących o emocjach – mimiki, gestów, sygnałów emocji wrażliwość na dźwięki z otoczenia nadwrażliwość na światło wrażliwość na wybrane struktury wrażliwość zapachowa dostrzeganie podobieństw pomijanych przez osoby o innej wrażliwości. Dziecko wysoko wrażliwe – test i kwestionariusz Najbardziej zaangażowana badaczka w losy wiedzy na temat osób wysoko wrażliwych stworzyła kwestionariusz, który pomaga rodzicom w ocenie, czy ich dziecko jest wysoko wrażliwe. Autorem tych wskaźników jest E. Aron i zgodnie z jej instruktażem – więcej niż 13 twierdzących odpowiedzi lub przynajmniej dwie, stanowiące dominujące cechy, stanowią o wysokiej wrażliwości dziecka. Jednak – jak podkreśla sama badaczka – kwestionariusz nie dostarcza odpowiedzi definitywnych. Jakie pytania zawiera test? Czy Twoje dziecko: łatwo się zaskakuje, przestrasza; skarży się na strukturę ubrań: szorstki materiał, szwy w skarpetkach lub metki na skórze woli to, co znane; zwykle nie lubi wielkich niespodzianek uczy się lepiej od delikatnej korekty niż z mocnej kary wydaje się czytać w moich myślach używa poważnych słów na swój wiek zauważa najmniejszy nietypowy zapach ma inteligentne poczucie humoru wydaje się bardzo intuicyjny trudno zasnąć mu po ekscytującym dniu nie radzi sobie dobrze z dużymi zmianami chce zmienić ubranie, jeśli jest mokre lub zapiaszczone zadaje mnóstwo pytań jest perfekcjonistą zauważa cierpienie innych preferuje cichą zabawę zadaje głębokie, prowokujące do myślenia pytania jest bardzo wrażliwy na ból przeszkadzają hałaśliwe miejsca zauważa subtelności (coś, co zostało poruszone, zmiana wyglądu osoby itp.) zastanawia się, czy jest bezpiecznie, zanim wspina się wysoko działa najlepiej, gdy nie ma obcych czuje rzeczy głęboko. Wysoko wrażliwe dziecko – szanse i zagrożenia Bycie wysoko wrażliwym wiąże się z balansowaniem po osi szans i zagrożeń: Szanse: jest sprytnym, czujnym obserwatorem szybko się uczy jest kreatywne nawiązuje głębokie więzi jest wrażliwe na sugestie innych, współpracujące jest empatyczne doskonale rozumie innych i wie co powiedzieć jest wrażliwe na piękno przeczuwa, wspiera się intuicją. Zagrożenia: doświadcza przestymulowania i przemęczenia twój smutek, złość i inne trudne emocje niemalże współodczuwa – to bywa trudne szczególnie dla małego dziecka bywa nieufne, potrzebuje czasu na obserwacje ma trudności w podejmowaniu decyzji: rozważa wiele opcji i możliwości jest bardzo wrażliwe na sygnały społeczne: spojrzenia, ocenę, krytykę werbalną i niewerbalną przeżywa, przetwarza, rzadko coś ignoruje współczuje – cierpi, gdy inni cierpią dzieci wysoko wrażliwe częściej cierpią na problemy behawioralne, na przykład na lęki i depresję, doświadczają nadmiernej płaczliwości, objawów fizyczne niewyjaśnione medycznie, a także problemów ze snem, jedzeniem i piciem, w porównaniu do ich mniej wrażliwych rówieśników (Boterberg, 2016) Jak wspierać dziecko wysoko wrażliwe? Zaakceptuj fakt To cenne, żeby przyjąć istnienie tego sposobu funkcjonowania za fakt. Dzieci wysoko wrażliwe są i potrzebują nas, a w zależności od bodźców, które je otaczają – liczebności grupy, charakteru grupy i innych – ich wysoka wrażliwość może się różnie objawiać. Dziecko woli siedzieć z tyłu? Nie chce odpowiadać na forum? Nie chce grać w gry zespołowe? Rozwleka wypowiedzi i nie może zebrać wszystkich myśli? Irytuje się i płacze? Obraz różni się, bo środowisko i bodźce różnią się. Zrozum znaczenie Wysoka wrażliwość to szansa i potencjał, który dziecko może wykorzystać. Jednak przy negatywnym wpływie osób z najbliższego otoczenia, ta szansa może stać się klątwą. Wrażliwość na ocenę innych, krzyk, wielokrotne powracanie do przykrych wrażeń – to wszystko po latach może owocować trudnościami, które przyszły wysoko wrażliwy dorosły pokonywać będzie z terapeutą. Potwierdzaj swoją akceptację Dzieci wysoko wrażliwe po długim czasie przeżywają jeszcze, gdy ktoś podniósł na nie głos, skrytykował, zirytował się na nie. Takie dzieci wymagają wielokrotnych zapewnień drugiej osoby o jej pozytywnych emocjach i pozytywnym nastawieniu. Jeśli więc między Wami doszło do wymiany słów, które naruszyły dziecięcą pewność siebie, zadbaj o to, by zniwelować ich efekt. Daj czas Ta pogłębiona analiza wymaga czasu na obserwację i czasu na odpoczynek przemęczonego układu nerwowego. Daj dziecku czas na zbadanie otoczenia, nie wywieraj presji, pozwól zrozumieć jak działa dana grupa i czego się po niej spodziewać. Pozwól decydować – “Nie masz ochoty wziąć udziału? Jasne, będzie nam miło, jeśli po prostu siądziesz z nami i posłuchasz”. Nie okazuj zniecierpliwienia i niezadowolenia, bo dla wysoko wrażliwego dziecka to naprawdę wielka kara. Bądź delikatny Wysoko wrażliwe dzieci czynią zdecydowanie lepsze postępy i weryfikują swoje zachowanie, gdy są delikatnie pouczone. Ostra krytyka, zawstydzanie, surowa konsekwencja nie sprzyjają żadnemu dziecku, a dziecko wysoko wrażliwe potrafią dogłębnie skrzywdzić. Komunikuj bez oceniania – zarówno pochwały jak i kary nie są tym, czego Wam trzeba. Przeczytasz o tym TUTAJ. Dostrzegaj Wysoko wrażliwe dzieci niekoniecznie chętnie dzielą się odpowiedzią na forum. To nie oznacza, że nie mają nic do powiedzenia. Warto dostarczyć możliwości podzielenia się swoimi myślami w sytuacji innej niż na forum, warto proponować pracę w małych zespołach – bezpiecznych dla dziecka. Korzystaj z przyjaźni Wysoko wrażliwe dzieci często nawiązują głębokie przyjaźnie. To wiąże się z kryzysami, ponieważ już na etapie przedszkolnym takie dzieci może smucić do łez na przykład fakt, że koleżanka nie poświęciła im dostatecznie dużo uwagi. Jednak – to właśnie ta przyjaciółka może być pomostem do innych relacji. Jeśli dziecko otworzyło się na tę relację możesz powiększać grupę znajomych zapraszając do zespołu kolejne dziecko. Ograniczaj dystraktory i stresory Muzyka w tle, duża grupa, pośpiech i napięty grafik, kłótnie, które słyszy dziecko, podniesiony głos – to wszystko stanowi dla dziecka ciężar i przeszkodę, które przełożą się na funkcjonowanie dziecka. Dlatego planuj dzień i wizualizuj to dziecku! Możesz wykorzystać kilkadziesiąt kolorowych ilustracji, które zawarte są w publikacji TUTAJ. Wyciszaj w zabawie Zabawa to język, którym porozumiewają się wszystkie dzieci. Zabawa może pobudzać, ale również może wyciszać. Może korzystać z cyfrowych technologii, a może wykorzystywać proste przedmioty, co dodatkowo rozwinie kreatywność dziecka. Niezwykle wspierający jest ten zestaw zabaw – zarówno w domu, jak i w przedszkolu: ZAJRZYJ TUTAJ. DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ – webinar Zapraszam Cię serdecznie do udziału w webinarze, podczas którego odpowiem na wszystkie nurtujące pytania. Po wykupieniu dostępu otrzymujesz miesięczny dostęp – oglądasz wydarzenie wtedy, kiedy chcesz! ZOBACZ TUTAJ. Działaj profilaktycznie Brak pewności siebie, a także brak zrozumienia dla własnej wrażliwości i towarzyszące poczucie wstydu to przeszkody jakie bardzo często napotykają dzieci wysoko wrażliwe. Przeciwdziałaj – wspieraj rozwój pewności siebie, wspieraj wrażliwość, ucz jak rozumieć własne emocje. To wszystko będzie bardzo pomoce! Wsparciem będzie ta przestrzeń, którą tworzę na Instagramie TUTAJ, a także audiolektura tych podcastów TUTAJ. Źródła: Aron E., The Highly Sensitive Child, 2002 Acevedo, B. P., Aron, E. N., Aron, A., Sangster, M. D., Collins, N., Brown, L. L., The highly sensitive brain: an fMRI study of sensory processing sensitivity and response to others’ emotions. “Brain and behavior”, 2014 Boterberg, S., & Warreyn, P., Making sense of it all: The impact of sensory processing sensitivity on daily functioning of children, 2016 Lionetti, F., Aron, A., Aron, E. N., Burns, G. L., Jagiellowicz, & Pluess, M, Dandelions, tulips and orchids: evidence for the existence of low-sensitive, medium-sensitive and high-sensitive individuals, 2018 Slagt, M., et al., Sensory Processing Sensitivity as a Marker of Differential Susceptibility to Parenting. Developmental Psychology, 2018 Pani MoniaMonika Sobkowiak - jestem nauczycielką, neurologopedą, autorką gier i książek dla dzieci, rodziców i nauczycieli. Od lat pracuję z dziećmi i dzielę się wiedzą oraz doświadczeniem z rodzicami i nauczycielami. A dziś – mam przyjemność gościć tutaj Ciebie! Zjawisko WWD zostało już dobrze przebadane i udokumentowane. Termin został stworzony przez Elaine Aron, której książki od dawna można kupić po polsku. Wiemy także, że obok wysoko wrażliwych dzieci funkcjonują w naszym społeczeństwie wysoko wrażliwi dorośli i że stanowią – od czasów prehistorycznych po dzień dzisiejszy – 15-20% populacji. W przypadku terminu HNB wiemy, że dotyczy on niemowląt, z których następnie wyrastają dzieci o różnej wrażliwości. Zatem z hajnida może, ale nie musi wyrosnąć wysoko wrażliwy człowiek. O ile wysoka wrażliwość to zagadnienie możliwe do uchwycenia przez współczesną naukę, o tyle HNB nie daje specyficznego obrazu mózgu i chociażby pod tym względem stanowi konstrukt teoretyczny. Zastanówmy się, czy takie etykietowanie może być w ogóle pomocne nam, rodzicom. Uwaga! Reklama do czytania Jak zrozumieć małe dziecko Poradnik świadomego rodzicielstwa Cud rodzicielstwa Wsłuchaj się naprawdę w głos swojego dziecka Tylko dobre książki dla dzieci i rodziców | Księgarnia Natuli Wysoko wrażliwe – czyli jakie? Elaine Aron mówi o czterech cechach wysokiej wrażliwości: Głębokie przetwarzanie, czyli pogłębiona refleksja, wynikająca z bardzo wnikliwej analizy rzeczywistości. Widać to już u maleńkich dzieci, które na zmiany (np. w ubraniu, czy makijażu) reagują pozornym przestrachem – to, co my odbieramy jako reakcję lękową, w rzeczywistości jest zdystansowaną, pogłębioną układu nerwowego. Bierze się ono z doświadczenia natłoku informacji, które z punktu widzenia osoby wysoko wrażliwej są równie istotne. Układ nerwowy osób obdarzonych wysoką wrażliwością jest bardziej aktywny, więc także szybciej i częściej bije na alarm: Odpocznij! Zadbaj o siebie!Wysoka reaktywność emocjonalna. Oznacza, że emocje dzieci i dorosłych z wysoką wrażliwością szybko się wzbudzają (reagują, reaktywują), a dość powoli wygaszają. Dzieje się tak pod wpływem wspomnianego natłoku informacji. To dlatego takie osoby potrzebują wypracowania szczególnych, indywidualnych strategii samoregulacyjnych oraz, przede wszystkim jako dzieci, dużo zaufania i sensoryczne, czyli natłok bodźców (za głośno, za gorąco, za zimno, zapachy). Wiąże się to ze szczególną zdolnością mózgu osób wysoko wrażliwych do rejestrowania sygnałów z otoczenia. Ta ostatnia cecha łączy wysoką wrażliwość z ewolucją, bowiem uważa się, że wykształciła się u ludzi (a być może także u innych naczelnych) z zapotrzebowania na plemiennych zwiadowców, którzy ruszali w teren z bardziej niż pozostali członkowie grupy wyostrzonymi zmysłami. Wsparcie WWD kluczem do ich harmonijnego rozwoju Wiedząc o wysokiej wrażliwości naszego dziecka, możemy nauczyć się umiejętnie wspierać jego harmonijny rozwój. Pamiętajmy, że dzieci obdarzone tą cechą źle reagują na zmiany. Warto im dać czas, którego potrzebują na aklimatyzację w nowych warunkach (wizyta u babci, urodziny kolegi, adaptacja w przedszkolu, zabawa z innymi dziećmi na placu zabaw). WWD bardzo dobrze reagują na codzienną rutynę. Może uda nam się wprowadzić w nasz plan dnia jej elementy? Obciążające dla nich są także sytuacje związane z presją i rywalizacją, w tym typowe sytuacje szkolne. Rozmowa z nauczycielem może bardzo pomóc. W trakcie niej dzielimy się z pedagogiem naszymi obserwacjami odnośnie tego, co naszemu dziecku służy, a co je przeciąża. I pytamy o propozycje ze strony nauczyciela. W sytuacji, w której wysoka wrażliwość naszego dziecka przerasta możliwości (albo dobrą wolę) placówki, w której się ono znalazło, pamiętajmy, że dla dziecka właściwą amortyzacją będzie relacja z nami, oparta na bezwarunkowej miłości i akceptacji. Ważne, aby widzieć swoje WWD jako autonomiczną całość, a nie małego człowieka, który swoim zachowaniem robi nam „na złość”. Skoro tak się zachowuje, to znaczy, że boryka się z jakąś trudnością. Przyglądajmy się zachowaniu naszego dziecka przez pryzmat otoczenia: może w pobliżu znajduje się jakiś bodziec, który je obciąża? Podczas zabawy i nauki w domu również zwracajmy uwagę na zachowanie dziecka. Proponujmy przerwę (zmianę aktywności, wyciszenie), ilekroć zauważymy symptomy przeciążenia: widoczne napięcie, pobudzenie emocjonalne lub „głupawkę”. Pokazujmy dziecku różne sposoby na regulację emocji: oddech, taniec, kolorowanki. Nie zapominajmy o czułości i bliskości, ale zwracajmy uwagę, czy dziecko rzeczywiście w danym momencie potrzebuje dotyku albo aktywnej zabawy. Uwaga! Reklama do czytania Wierszyki paluszkowe Wesołe rymowanki do masażyków Wierszyki bliskościowe Przytulaj, głaszcz, obejmuj, bądź zawsze blisko. Tylko dobre książki dla dzieci i rodziców | Księgarnia Natuli Rodzicielstwo wysoko wrażliwego dziecka to jednocześnie trudne i wzbogacające nas doświadczenie. WWD, bardziej niż inne dzieci, potrzebuje i korzysta z naszych zasobów, aby uzupełniać własne paliwo emocjonalne. Dlatego ważne jest, aby rodzic dbał o siebie w tej relacji. Zwłaszcza, że najczęściej bywa tak, że sam jest wysoko wrażliwym dorosłym. Wysoka wrażliwość to prezent na całe życie Wysoka wrażliwość bowiem jest cechą dziedziczną, związaną z podwyższoną aktywnością układu nerwowego. Podwójnym wyzwaniem takiego rodzicielstwa jest fakt, że wysoko wrażliwe dziecko ma zazwyczaj wysoko wrażliwego rodzica (albo rodziców – choć niekiedy cecha jest dziedziczona w dalszej linii) i oni wszyscy potrzebują o siebie zadbać. Idąc ze wsparciem do WWD, upewnijmy się, że rzeczywiście mamy czym je wspierać. Jeśli okaże się, że niekoniecznie, trzeba najpierw uzupełnić zasoby. Jako niemowlęta WWD często dają nam znać o przeciążeniu swojego układu nerwowego poprzez płacz. Ten płacz jest ich osobistym sygnałem troski o siebie. Ów troskliwy komunikat ze strony własnego układu nerwowego będzie im towarzyszył całe życie. Bowiem wysoka wrażliwość to cecha temperamentu, z której się nie wyrasta. Im wcześniej nauczymy się korzystać z niej jak z zasobu, obsługiwać swoją wrażliwość, tym lepiej będzie nam służyć. A jest czym, bowiem WWO wyróżniają się spostrzegawczością,analitycznym myśleniem,wychwytywaniem niuansów (Elaine Aron nazywa tę cechę sensing the subtle – wuczuwaniem subtelności [1]),empatią,powściągliwością,zdolnością do szybkiej nauki,nawiązywaniem silnego kontaktu ze swoją intuicją (o ile nie zostały wychowane z etykietą „nieśmiały i lękliwy”, czyli bez należytego wsparcia). Ważne, aby wspomnieć, że wiedza gromadzona podczas badań nad osobami wysoko wrażliwymi daje nam co prawda pewne wskazówki do rozumienia tej cechy, ale – jak zawsze w przypadku ludzi – nie możemy pomijać cech indywidualnych i osobistych historii każdego człowieka. Podkreśla to także E. Aron [1]. Zatem oprócz wspierania dzieci w regulacji emocji i budowania z nimi bezpiecznej relacji, bądźmy uważni na unikalne cechy, które będą się w nich rozwijać na gruncie wysokiej wrażliwości. Uwaga! Reklama do czytania Seria: Niegrzeczne książeczki Niegrzeczne dzieci? Nie ma czegoś takiego! Wierszyki bliskościowe Przytulaj, głaszcz, obejmuj, bądź zawsze blisko. Tylko dobre książki dla dzieci i rodziców | Księgarnia Natuli HNB – czyli kto? High Need Baby (HNB, wymagające niemowlę) to termin wprowadzony przez Williama i Marthę Searsów, twórców paradygmatu rodzicielstwa bliskości [2]. Swoją definicję hajnida oparli o wiedzę (William jest lekarzem, Martha – pielęgniarką), obserwacje i własne, rodzicielskie doświadczenie. Stwierdzili, że HNB: intensywnie reaguje na bodźce zewnętrzne (czasami mówimy, że HNB są „zerojedynkowe”, nie istnieją bowiem u nich reakcje pośrednie),łatwo przekracza próg dyskomfortu,dużo i głośno płacze,jest „nieodkładalne”,jest nieprzewidywalne,potrzebuje więcej (bliskości, opieki, uwagi itd.) niż inne niemowlęta. HNB bywają ambasadorami bliskości, gdyż ich potrzeba kontaktu z rodzicem zakłada 24-godzinną opiekę realizowaną poprzez: noszenie na rękach i w chuście, tulenie, kołysanie, współspanie… Stawia to dużo wyzwań przed rodzicami takich dzieci. Zazwyczaj rodzice potrzebują – jak Searsowie – opracować swoje własne strategie pielęgnacji, aby uniknąć szybkiego wypalenia. Zwłaszcza, że w opiece nad HNB brakuje czasu dla siebie. Warto jednak wiedzieć, że cecha HNB nie jest jednoznaczna z wysoką wrażliwością oraz że – przy odpowiedniej opiece – maluch może (ale nie musi) z niej wyrosnąć. Nie każdy hajnid jest WWD… Zwróćmy uwagę, że termin HNB opisuje niemowlęta (babies). Agata Janeczek-Romanowska daje nam wskazówkę do odróżnienia HNB od WWD: „Może być tak, że High Need Baby wyrośnie na wysoko wrażliwe dziecko, ale nie musi. I może być też odwrotnie, że dziecko nigdy nie było hajnidem, ale będzie wysoko wrażliwe, chociaż taka sytuacja jest rzadsza” [3]. Cecha opisywana jako high need może być zarówno związana z temperamentem (wrodzona), jak i ze stanem zdrowia, napięciem mięśniowym, mniej wspierającym (np. hałaśliwym) otoczeniem. Bywa, że ta cecha znika, gdy w domu wyłączy się grający w tle telewizor lub przygasi światło! Zdarza się, że dziecko nabywa cech HNB, kiedy my sami mamy trudność z wchodzeniem w rodzicielskie relacje. Warto wówczas przyjrzeć się jego zachowaniu jak czułemu sygnałowi, płynącemu z wnętrza naszego własnego ciała i zadać sobie pytanie: Dlaczego jest mi teraz trudno? O co potrzebuję się teraz zatroszczyć? Czułość i troska dla wszystkich! O ile wysoka wrażliwość niesie nam informacje o szczególnym funkcjonowaniu układu nerwowego (przy funkcjonowanie układu nerwowego może być niezależne od potrzeb), to HNB poprzez swoje zachowanie (np. płacz) zawsze manifestują swoje bieżące, niezaspokojone potrzeby. Może to być ból, głód, zimno, światło, hałas lub inny cielesny dyskomfort. Trzeba jednak pamiętać, że działanie układu nerwowego WWD, przynajmniej w wieku niemowlęcym, również będzie się manifestować poprzez zachowanie i pod tym względem na tym etapie jest bardzo trudne do rozróżnienia od HNB. Jedno pozostaje niezmienne: wszystkie dzieci potrzebują od nas bliskości, uważnej obecności i troski. I to bez względu na etykiety, jakie na tym czy innym etapie życia otrzymają. [1] E. N. Aron, Wysoko wrażliwi. Jak funkcjonować w świecie, który nas przytłacza, tłum. J. Biecki, D. Rossowski, Feeria, 2019, [2] W. Sears, M. Sears, Twoje wymagające dziecko. High-need baby od narodzin do piątego roku życia, tłum. M. Panek, Mamania, 2019[3] Rozmowa z Anitą Janeczek-Romanowską (rozmawiała: Marta Kowerko-Urbańczyk). Dzieci wysoko wrażliwe. „Dzieci. Magazyn dla rodziców”, nr 1/2020, s. 22.

wysoko wrażliwe dziecko forum